UPI MDR Charge 2026: 15 ऑक्टोबरपासून UPI पेमेंटवर शुल्क लागणार? जाणून घ्या नवीन नियम
डिजिटल पेमेंटचा वापर दिवसेंदिवस वाढत असून, भारतात UPI हे पैसे पाठवण्याचे सर्वाधिक वापरले जाणारे माध्यम बनले आहे. मात्र, UPI व्यवहारांवरील MDR शुल्काबाबत नवीन चर्चा सुरू झाली आहे. 15 ऑक्टोबर 2026 पासून काही विशिष्ट व्यापारी व्यवहारांवर शुल्क लागू होण्याचा उल्लेख करण्यात आला आहे. त्यामुळे ग्राहक आणि दुकानदारांमध्ये या नियमांबाबत उत्सुकता निर्माण झाली आहे.
MDR म्हणजे Merchant Discount Rate. हे डिजिटल पेमेंट व्यवहाराशी संबंधित शुल्क असून, ते प्रामुख्याने व्यापारी आणि पेमेंट सेवांमधील व्यवस्थेशी निगडित असते. दिलेल्या माहितीनुसार, ₹2,000 पर्यंतच्या पात्र सामान्य व्यापारी UPI व्यवहारांवर MDR लागू न करण्याची व्यवस्था नमूद केली आहे. त्यामुळे छोट्या खरेदीसाठी UPI वापरणाऱ्या ग्राहकांवर थेट अतिरिक्त शुल्काचा परिणाम होईलच असे नाही.
₹2,000 पेक्षा जास्त रकमेच्या काही पात्र व्यापारी व्यवहारांसाठी 0.4 टक्के MDR दराचा उल्लेख करण्यात आला आहे. उदाहरणार्थ, ₹3,000 च्या व्यवहारावर 0.4 टक्के दरानुसार ₹12 शुल्क होते. काही व्यवहारांसाठी कमाल शुल्क मर्यादा ₹300 असल्याचेही नमूद केले आहे. मात्र, हे दर सर्व प्रकारच्या UPI व्यवहारांना लागू आहेत असे समजणे चुकीचे ठरू शकते. UPI MDR Charge 2026
पेट्रोल पंप, विमा प्रीमियम, रेल्वे, टेलिकॉम आणि काही युटिलिटी बिल पेमेंटसाठी स्वतंत्र शुल्कदरांचा उल्लेख आहे. या श्रेणींमध्ये काही पात्र व्यवहारांवर ₹5 फ्लॅट MDR आकारण्याची माहिती देण्यात आली आहे. प्रत्यक्ष शुल्क लागू होणे हे व्यवहाराचा प्रकार, व्यापाऱ्याची श्रेणी आणि अधिकृत नियमांवर अवलंबून असेल. त्यामुळे ग्राहकांनी पेमेंट करण्यापूर्वी व्यवहाराची माहिती तपासणे आवश्यक आहे.UPI MDR Charge 2026
दरम्यान, मित्र किंवा कुटुंबीयांना पैसे पाठवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या व्यक्ती-ते-व्यक्ती UPI व्यवहारांवर व्यापारी MDR चा थेट परिणाम होत नाही. PhonePe, Google Pay आणि Paytm सारख्या अॅप्सचा वापर करताना ग्राहकांनी UPI PIN, OTP आणि पेमेंट विनंत्यांबाबत सावधगिरी बाळगावी. UPI शुल्कासंबंधी 15 ऑक्टोबर 2026 पासून लागू होणाऱ्या नियमांची अधिकृत पुष्टी NPCI किंवा RBI कडील सूचनांमधून तपासणे महत्त्वाचे आहे.