महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती योजना : ५०,००० रुपयांचा प्रोत्साहनपर लाभ – पात्रता, यादी व संपूर्ण प्रक्रिया Mahatma Jyotirao Phule Scheme
महाराष्ट्र शासनामार्फत राबवण्यात येणाऱ्या महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती योजना अंतर्गत, वेळेवर कर्जाची परतफेड करणाऱ्या पात्र शेतकऱ्यांना ५०,००० रुपयांपर्यंत प्रोत्साहनपर लाभ देण्यात येतो. या योजनेचा उद्देश नियमित कर्ज भरणाऱ्या शेतकऱ्यांना आर्थिक प्रोत्साहन देणे हा आहे.
अनेक ठिकाणी पात्र लाभार्थ्यांच्या खात्यात रक्कम जमा होण्याची प्रक्रिया सुरू असून, शेतकरी गावनिहाय लाभार्थी यादीत आपले नाव तपासू शकतात. या लेखात योजनेची पात्रता, यादी पाहण्याची पद्धत आणि पुढील प्रक्रिया सविस्तरपणे दिली आहे.
१) योजनेची पात्रता
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
नियमित कर्ज परतफेड
२०१७-१८, २०१८-१९ आणि २०१९-२० या तीन आर्थिक वर्षांपैकी किमान दोन वर्षे अल्पमुदत पीक कर्जाची संपूर्ण परतफेड केलेले शेतकरी पात्र ठरतात.
कर्ज मर्यादा
- पीक कर्ज ५०,००० रुपयांपेक्षा जास्त असल्यास जास्तीत जास्त ५०,००० रुपये लाभ.
- पीक कर्ज ५०,००० रुपयांपेक्षा कमी असल्यास प्रत्यक्ष कर्जाच्या रकमेइतका लाभ.
आधार-बँक खाते लिंक
लाभासाठी शेतकऱ्याचे बँक खाते आधार कार्डशी जोडलेले असणे आवश्यक आहे.
२) गावनिहाय लाभार्थी यादी कशी पाहावी?
अ) आपले सरकार सेवा केंद्र / CSC केंद्र
- जवळच्या आपले सरकार सेवा केंद्र (CSC) येथे भेट द्या.
- केंद्र चालकाकडून MJPSKY पोर्टलवर लॉगिन करून घ्या.
- जिल्हा, तालुका आणि गाव निवड केली जाईल.
- गावनिहाय लाभार्थी यादी डाउनलोड होईल.
- यादीत नाव व आधार क्रमांक तपासा.
ब) ग्रामपंचायत / सहकारी सोसायटी
काही ठिकाणी ग्रामपंचायत कार्यालय किंवा विविध कार्यकारी सेवा सहकारी सोसायटी (VKS) येथे यादी नोटीस बोर्डवर प्रसिद्ध केली जाते. तेथेही तपासणी करता येते.
३) यादीत नाव आल्यावर पुढील प्रक्रिया (e-KYC)
यादीत नाव असल्यावर आधार प्रमाणीकरण (Biometric e-KYC) करणे आवश्यक आहे.
प्रक्रिया
- CSC केंद्रावर जाऊन विशिष्ट ओळख क्रमांक (Specific ID) सांगा.
- अंगठ्याचा ठसा (Biometric) देऊन प्रमाणीकरण पूर्ण करा.
- तपशील योग्य असल्याची खात्री करून संमती द्या.
- प्रक्रियेनंतर मिळणारी पावती जपून ठेवा.
४) कोण पात्र नाहीत? Mahatma Jyotirao Phule Scheme
खालील प्रवर्गातील व्यक्तींना या योजनेचा लाभ मिळत नाही:
- आयकर भरणारे किंवा जास्त वार्षिक उत्पन्न असलेले.
- सरकारी सेवेत कार्यरत कर्मचारी (चतुर्थ श्रेणी वगळता).
- माजी मंत्री, आमदार, खासदार किंवा स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे लोकप्रतिनिधी.
- २५,००० रुपयांपेक्षा जास्त निवृत्तीवेतन घेणारे.
५) तक्रार नोंदविण्याची पद्धत
पात्र असूनही नाव यादीत नसेल तर:
- तहसीलदार कार्यालयातील तालुका समितीकडे लेखी तक्रार करा.
- संबंधित बँकेत कर्ज खाते ‘नियमित’ म्हणून नोंदले आहे का, याची खात्री करा. माहिती अद्ययावत नसल्यामुळे विलंब होऊ शकतो.
६) रक्कम खात्यात कधी जमा होते?
आधार प्रमाणीकरण यशस्वी झाल्यानंतर साधारणतः १५ ते ३० दिवसांत रक्कम DBT पद्धतीने आधार-लिंक बँक खात्यात जमा होते. काही प्रकरणांत रक्कम थेट कर्ज खात्यात समायोजित केली जाऊ शकते.
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- पीक कर्ज पासबुक
- विशिष्ट ओळख क्रमांक (यादीतील)
- आधारशी लिंक असलेला मोबाईल नंबर
निष्कर्ष
महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेतील प्रोत्साहनपर लाभ ही नियमित कर्ज परतफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त योजना आहे. पात्र शेतकऱ्यांनी अधिकृत माध्यमांद्वारे आपले नाव यादीत तपासून आवश्यक प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करावी.
टीप: योजनेबाबतची अंतिम माहिती व अद्ययावत सूचना शासनाच्या अधिकृत पोर्टल किंवा कार्यालयांकडूनच तपासाव्यात.